Ngân hàng Nhà nước siết gọng kìm bảo mật: Cuộc đua nâng cấp AI chống Deepfake của các app ngân hàng Việt trước cột mốc 2027

Nếu bạn nghĩ việc quét khuôn mặt để chuyển tiền trên 10 triệu đồng hiện tại đã là an toàn tuyệt đối, thì các siêu đạo chích công nghệ cao ngoài kia vừa tìm ra cách vượt qua lớp phòng thủ này bằng Deepfake chỉ trong nháy mắt. Để đối phó với làn sóng lừa đảo thế hệ mới, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang mạnh tay chỉ đạo các tổ chức tín dụng phải nhanh chóng nâng cấp hệ thống phòng thủ công nghệ cao.

Liveness Detection: Vũ khí tối thượng chống Deepfake của các app ngân hàng

Hiện nay, phần lớn các vụ lừa đảo tài chính qua mạng tại Việt Nam đều sử dụng công nghệ Deepfake để giả mạo cuộc gọi video hoặc quét khuôn mặt giả nhằm chiếm đoạt tài khoản. Nhận diện sinh trắc học tĩnh (2D) thông thường đã không còn đủ an toàn.

Để giải quyết triệt để vấn đề này, các ngân hàng Việt Nam đang ráo riết tích hợp công nghệ Liveness Detection (Xác thực sinh trắc học động) đạt tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 30107-3 về chống giả mạo khuôn mặt (Presentation Attack Detection - PAD). Công nghệ này hoạt động theo hai cơ chế chính:

Active Liveness (Sinh trắc học chủ động): Yêu cầu người dùng thực hiện các hành động ngẫu nhiên theo thời gian thực như chớp mắt, quay đầu, mỉm cười hoặc đọc một dãy số hiển thị trên màn hình để xác thực họ là người thật bằng xương bằng thịt.Passive Liveness (Sinh trắc học thụ động): Đây là công nghệ đỉnh cao hơn, sử dụng thuật toán AI để tự động phân tích kết cấu da, độ sâu trường ảnh, sự phản xạ ánh sáng trên võng mạc và các chuyển động vi mô trên khuôn mặt mà không cần người dùng phải làm bất kỳ thao tác nào. Phương pháp này ngăn chặn hoàn toàn việc tin tặc dùng ảnh chụp, video phát lại hoặc mặt nạ silicon 3D để qua mặt hệ thống.

Lộ trình hướng tới năm 2027: Không còn chỗ cho tài khoản rác và Deepfake

Theo định hướng chiến lược chuyển đổi số ngành ngân hàng đến năm 2025, tầm nhìn 2030 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, giai đoạn từ nay đến năm 2027 sẽ là cuộc thanh lọc công nghệ quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc bắt buộc quét khuôn mặt khi giao dịch giá trị lớn, mà còn là tích hợp sâu công nghệ xác thực mạnh không mật khẩu chuẩn FIDO2 và liên kết trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thông qua thẻ Căn cước công dân gắn chip.

Việc nâng cấp này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phải liên tục cập nhật bộ công cụ phát triển phần mềm (SDK) bảo mật mới trên ứng dụng di động. Người dùng Việt sẽ thấy các app ngân hàng yêu cầu cập nhật thường xuyên hơn trong thời gian tới để vá các lỗ hổng bảo mật mới nhất.

Người dùng Việt cần làm gì để tự bảo vệ mình?

Để đảm bảo giao dịch thông suốt và không bị khóa tài khoản khi các quy định mới của Ngân hàng Nhà nước được siết chặt hơn nữa, người dùng công nghệ tại Việt Nam cần lưu ý:

Cập nhật hệ điều hành và ứng dụng ngân hàng liên tục: Đừng bao giờ bỏ qua các bản cập nhật phần mềm, vì chúng chứa các bản vá bảo mật chống lại các phương thức hack Deepfake mới nhất.Thực hiện xác thực sinh trắc học chính chủ: Tuyệt đối không nhờ người khác quét hộ khuôn mặt khi đăng ký tài khoản hoặc thực hiện giao dịch.Cảnh giác trước các cuộc gọi video "chập chờn": Nếu nhận được cuộc gọi từ người thân yêu cầu chuyển tiền nhưng hình ảnh bị giật, mờ, âm thanh không rõ (dấu hiệu của Deepfake), hãy lập tức gác máy và liên lạc lại bằng cuộc gọi thoại truyền thống để xác minh.

Cuộc chiến giữa bảo mật ngân hàng và tội phạm công nghệ cao sẽ còn tiếp diễn khốc liệt, nhưng với sự chỉ đạo sát sao của Ngân hàng Nhà nước và sự hỗ trợ của các công nghệ AI hàng đầu, người dùng Việt hoàn toàn có thể yên tâm về một kỷ nguyên số an toàn hơn vào năm 2027.